Les 1

t Grunnegs - even wat theorie

 

In onze provinsie kommen verschaaiden "soorten" Grunnegs veur. De belangriekste varianten binnen:

 

t Hoogelandsters

t Veenkolonioals

t Westerketaaiers

t Oldambtsters

Doarnoast kinnen wie o.a. nog t Stadjeders en t Westerwolds.

Deur de mobiliteit van lu hebben de varianten zok in de loop van de tied veul aal mit nkander vermengd. Mor welke variant je ook bruken, elk het bepoalde kenmaarken dij veuraal in de spreektoal tot uten kommen. Dat is netuurlek de riekdom van onze streektoal mor ook tevens heur zwakte. Doarom mouten wie streven noar "t Grunnegs":

t ABG

De vroag: "Wat is nou goud Grunnegs?" mout in wezen nooit meer steld worden huiven.

Dat betaikent dat paardielu, veuraal de echte veurvechters van heur aigen variant, mit t woater veur de dokter mouten. Van elk worden konsezzies verlangd. Willen wie dat onze streektoal overleeft, din is dat echter neudzoakelk.

De overainkomsten in spellen en grammoatikoa stoan in dizze broeskurzus veurop. Ondanks de uutsproakverschillen, de verschillen in woordgebruuk en t wel of nait bruken van lidwoorden, is "t ABG" best te realizeren.

Uutgangspunt is in grode lienen de in 1984 deur veurmoaleg  streektoalfunktionoares Siemon Reker opgestelde Nije Grunneger Spellensveurschriften. Siemon schreef dou al dat ter n Grunneger woordenliest kommen mos en wel zo gaauw meugelk. Das nou roem 25 joar leden en t is der nog nooit van kommen. Schaande!

Stilstand is achteruutgang. t Wordt doarom tied dat ter aksie ondernomen wordt, veurdat t te loat is.

Ie kinnen ook joen verantwoordelkhaid nemen en mitdoun en/of mitdenken. As de belaaidsmoakers hierin steken valen loaten, din mout t mor as n "partikulier intitatief" oppakt worden.

Op dizze site kinnen ie joe alvast bekwoamen in t ABG deur de Grunneger dictees te volgen. Hierin staait t ABG sentroal.

Eltje Doddema

 

Opmaarkens en reaksies noar:

eltjedoddema@hetnet.nl